Polskie filmy z lat 70 i 80

Polskie filmy z lat 70 i 80
Autor Michał kopytko
Michał kopytko18.12.2023 | 7 min.

Polskie filmy z lat 70 to złoty okres polskiej kinematografii, który przyniósł widzom wiele kultowych dzieł. Były to czasy rozkwitu artystycznego reżyserów takich jak Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi czy Agnieszka Holland. Na ekranach pojawiło się wtedy mnóstwo świetnych dramatów obyczajowych z doskonałymi rolami takich gwiazd jak Pola Raksa czy Zbigniew Zapasiewicz. Filmy te poruszały ważne społeczne tematy i budziły kontrowersje. Cechowała je też wysoka jakość artystyczna.

Kluczowe wnioski:
  • Lata 70. to złoty wiek polskiej kinematografii z wieloma arcydziełami.
  • Kręcono wtedy świetne dramaty obyczajowe z udziałem wybitnych aktorów.
  • Filmy poruszały kontrowersyjne tematy społeczne i polityczne.
  • Wybitni reżyserzy tacy jak Wajda, Zanussi i Holland osiągali szczyty swojej twórczości.
  • Polskie kino zdobywało nagrody na największych festiwalach świata.

Klasyka polskiego kina lat 70

Lata 70. XX wieku to złoty okres w historii polskiej kinematografii, który przyniósł widzom wiele absolutnych arcydzieł. Filmy z tej dekady cechowała niezwykle wysoka jakość artystyczna, świetnie napisane scenariusze, kapitalna gra aktorska oraz odważne podejmowanie ważnych tematów społecznych i obyczajowych. To właśnie wtedy na ekranach pojawiło się mnóstwo dramatów obyczajowych z mistrzowskimi kreacjami gwiazd pokroju Poli Raksy czy Zbigniewa Zapasiewicza.

Szczyt swojej formy osiągali w tym czasie tacy reżyserzy jak Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi czy debiutująca Agnieszka Holland. Ich filmy zdobywały laury na największych festiwalach na świecie, z Cannes i Wenecją na czele. Polacy zaczęli być rozpoznawalni na arenie międzynarodowej, a rodzima kinematografia określana mianem szkoły polskiej.

Społeczno-polityczny kontekst

Filmy z lat 70. powstawały w specyficznym czasie - tuż po wydarzeniach Marca ’68 i Grudnia ’70. Poruszały trudne kwestie społeczne i obyczajowe, które wcześniej były tematami tabu. Reżyserzy chcieli diagnozować schorzenia trawiące peerelowską rzeczywistość i nie bali się krytykować establishmentu. Dzięki temu ich dzieła były niezwykle odważne jak na tamte czasy.

Złoty okres polskich filmów

Lata 70. przyniosły prawdziwy złoty wiek dla polskiej kinematografii. Powstawało wiele filmów na najwyższym poziomie artystycznym, które na trwale wpisały się do kanonu polskiej kultury. Są to dziś prawdziwe klasyki, do których chętnie wracają kolejne pokolenia widzów. Wśród najważniejszych tytułów z tamtych lat wymienić warto m.in. „Wesele” Wajdy, „Iluminację” Zanussiego, „Człowieka z marmuru” czy „Człowieka z żelaza” Wajdy oraz „Perłę w koronie” Holland.

Tytuł filmu Reżyser Rok produkcji
Wesele Andrzej Wajda 1972
Iluminacja Krzysztof Zanussi 1973
Człowiek z marmuru Andrzej Wajda 1976

Szczególnie dwa ostatnie tytuły uchodzą dziś za absolutne arcydzieła i kamienie milowe w historii kina. Poruszały one motyw konfliktu jednostki z opresyjnym systemem, ukazując mechanizmy funkcjonowania peerelowskiej władzy.

Gwiazdy polskiego ekranu lat 70

W filmach lat 70. błyszczała plejada wybitnych aktorów, którzy na zawsze wpisali się do panteonu gwiazd polskiego kina. Byli to m.in. Daniel Olbrychski, Andrzej Seweryn, Franciszek Pieczka czy Jerzy Stuhr. Wspaniałe kreacje stworzyły także aktorki pokroju Krystyny Jandy, Maji Komorowskiej oraz wspomnianej już Poli Raksy. Wielu z nich grywało u boku siebie w kultowych dziś obrazach.

Aktorzy ci błyskawicznie stawali się rozpoznawalnymi twarzami, a ich role przechodziły do historii polskiego kina. Wystarczy wspomnieć Olbrychskiego w „Iluminacji” Zanussiego, Stuhra w „Człowieku z żelaza” Wajdy czy Raksę w „Weselu” Wajdy. Dzięki fenomenalnym kreacjom tych artystów filmy zyskiwały dodatkowy wymiar i wiarygodność.

Młode pokolenie reżyserów

Obok uznanych już twórców, takich jak Wajda czy Zanussi, na scenie pojawiło się też nowe pokolenie utalentowanych reżyserów. Byli to m.in. wspomniana już Agnieszka Holland, Feliks Falk, Janusz Majewski czy Marek Piwowski. Za sprawą tych młodych adeptów polskie kino nabrało dynamizmu i świeżości. Nie bali się oni eksperymentować z formą i językiem filmu. Dzięki temu rodzima kinematografia zyskała dodatkowy impuls rozwojowy.

Kultowe polskie komedie z lat 70

Polskie filmy z lat 70 i 80

Choć dramaty obyczajowe dominowały w kinie lat 70., to powstawały również wspaniałe komedie, które na stałe wpisały się do kanonu polskiej kultury. Do dziś gromadzą miliony widzów przed telewizorami, bawiąc kolejne pokolenia. Największą popularność zdobyły „Miś” Barei, „Brunet wieczorową porą” oraz „Nie ma mocnych” Sylwestra Chęcińskiego, a także „Znachor” Hoffmana. Filmy te pokazują, że polskie kino potrafiło bawić widzów równie dobrze, jak wzruszać czy poruszać ważnymi problemami.

Komedie Barei, Chęcińskiego i Hoffmana to prawdziwe perełki, które każdy miłośnik rodzimego kina powinien znać.

Mistrzowie polskiej reżyserii

Lata 70. to czas dominacji kilku wielkich reżyserskich indywidualności, które na zawsze zapisały się w historii polskiej kinematografii. Filmy Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Zanussiego czy Andrzeja Łapickiego z tego okresu uchodzą dziś za absolutne arcydzieła. Panowie ci wznieśli rodzimą kinematografię na wyżyny światowej sławy. Ich nazwiska na równi z Fellinim, Bergmannem czy Bunuelem wymieniane były w kontekście najtęższych umysłów światowego kina.

Czasy te przyniosły również debiuty kilku utalentowanych twórców z młodego pokolenia, którzy wkrótce sami zostaliby mistrzami (Agnieszka Holland, Janusz Majewski). Dzięki tak znakomitemu gronu reżyserów polska kinematografia przeżywała swój bezprecedensowy rozkwit artystyczny.

Dramaty obyczajowe lat 70. w Polsce

Choć w filmach lat 70. poruszano szerokie spektrum tematów, to szczególnie mocno zaznaczyły swą obecność dramaty obyczajowe. Analizowały one mikrohistorie zwykłych ludzi, skupiając się na trudnych relacjach rodzinnych, kryzysach małżeńskich czy problemach etycznych. Cechowała je głęboka psychologia postaci oraz mistrzowskie aktorstwo.

Do najwybitniejszych dramatów obyczajowych zaliczyć trzeba „Wesele” i „Ziemię obiecaną” Wajdy, „Bilans kwartalny”, „Iluminację” i „Spirale” Zanussiego, a także „Perłę w koronie” Holland. Filmy te wzbogaciły rodzimą kinematografię o wnikliwą analizę kondycji człowieka, stawiały fundamentalne pytania etyczne i ukazywały absurdy ówczesnej rzeczywistości.

  • Dramaty obyczajowe skupiały się na psychice bohaterów i trudnych relacjach międzyludzkich.
  • Porównywano je często do arcydzieł Ingmara Bergmana.

Podsumowanie

Lata 70. to bez wątpienia złoty okres w historii polskiej kinematografii, który przyniósł mnóstwo absolutnych arcydzieł. Kręcone były wtedy zarówno mistrzowskie dramaty obyczajowe, jak i kultowe komedie. Filmy te poruszały ważne tematy społeczne, a także wnikliwie analizowały ludzką psychikę. Doceniano je na całym świecie, czego dowodem były liczne nagrody zdobywane na festiwalach.

W filmach z brilliowali wybitni aktorzy, którzy swoimi kreacjami na zawsze wpisali się do historii polskiego kina. Obok nich pracowało grono genialnych reżyserów z Andrzejem Wajdą i Krzysztofem Zanussim na czele. To dzięki ich wizji artystycznej Polskie filmy z lat 70 osiągnęły poziom arcydzieł. Choć minęło już pół wieku, wciąż chętnie do nich wracamy.

Polskie filmy z lat 80 to już nieco inna historia. Nie dorównywały one poziomem poprzedniej dekadzie, choć warto wspomnieć o kilku wybitnych obrazach z tego okresu. Były to m.in. „Człowiek z żelaza” Andrzeja Wajdy czy „O-Bi, O-Ba, koniec cywilizacji” Piotra Szulkina. Pojawiało się jednak coraz więcej schematycznych i tendencyjnych produkcji.

W kinie dla młodzieży z Polskie filmy dla młodzieży lata 70 dominowały przede wszystkim produkcje Stanisława Jędryki i Janusza Rzeszewskiego. Były to na ogół lekkie komediowe opowieści osadzone w realiach ówczesnej młodzieży. Część z tych filmów, jak „Makumba” czy „Wakacje z duchami” zyskała status kultowych.

Najczęściej zadawane pytania

Do najważniejszych i najbardziej kultowych filmów z lat 70. zaliczyć trzeba przede wszystkim „Wesele” i „Ziemię obiecaną” Andrzeja Wajdy, „Człowieka z marmuru”, „Człowieka z żelaza” i „Bez znieczulenia” tego samego reżysera, a także „Iluminację” i „Bilans kwartalny” Krzysztofa Zanussiego czy „Perłę w koronie” Agnieszki Holland.

Do najpopularniejszych aktorów grających główne role w filmach lat 70. zaliczali się m.in. Daniel Olbrychski, Andrzej Seweryn, Zbigniew Zapasiewicz, Jerzy Stuhr, Krystyna Janda oraz Pola Raksa. Wielu z nich stworzyło swoje najwybitniejsze kreacje właśnie w kinie tamtego okresu.

Filmy z tych lat poruszały szeroką gamę problemów społecznych i obyczajowych. Analizowały mechanizmy władzy w systemie komunistycznym, ukazywały trudną sytuację zwykłych ludzi, obnażały patologie ówczesnej rzeczywistości. Częstym motywem był też konflikt jednostki z opresyjnym systemem.

Kino polskie lat 70. wyróżniało się niezwykle wysokim poziomem artystycznym. Filmy cechowała odważna tematyka, mistrzowskie aktorstwo i reżyseria na światowym poziomie. Stąd wiele z tych obrazów zdobywało nagrody na największych festiwalach i jest dziś uznawanych za arcydzieła.

Zdecydowanie tak. Choć od ich powstania minęło już ponad 40 lat, wciąż nie straciły nic ze swojej aktualności i siły przekazu. Stanowią nie tylko arcyciekawy zapis epoki, ale też dotykają ponadczasowych problemów. Dlatego w pełni zasługują, by oglądać je na nowo.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Filmy z Steven Seagal - Najlepsze filmy akcji
  2. Horrory o opętaniach - Najstraszniejsze filmy o opętaniach
  3. Rose i Jack - Tajemnice miłości z Titanica
  4. Serbski film cały film online Lektor PL
  5. Filmy thriller psychologiczne: Dobry thriller psychologiczny film
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Michał kopytko
Michał kopytko
Recenzje nowości filmowych i serialowych, relacje z festiwali, wywiady z twórcami - to główne tematy mojego bloga o kinie. Specjalizuję się w kino artystycznym i niezależnej twórczości. Jestem orędownikiem X Muzy.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły